Vì sao lao động thanh nghệ tĩnh bị tẩy chay

Muốn đi xuất khẩu lao động (XKLĐ), cửa nào cũng phải qua công ty hoặc tổ chức làm dịch vụ này. ”Cò” – vì thế – có ăn của ai, bao nhiêu cũng quỵ lụy cửa trên. “Biết điều” nên ”cò” sống được.

”Cò” sống được vì lĩnh vực này còn quá nhiều thông tin bị bưng bít, bởi bưng bít có lợi cho một nhóm người. Chỉ cần minh bạch tiêu chuẩn, chế độ và rao tuyển lao động công khai, ắt ”cò” và những công ty làm dịch vụ XKLĐ không đàng hoàng không còn đất sống.

Cỡ nào cũng qua mặt

Một lãnh đạo Cục Quản lý lao động ngoài nước (Dolab) cho biết, có một loại ”cò”… ăn may: Khi lao động dự tuyển đi XKLĐ (nhất là các thị trường hấp dẫn như Nhật Bản, Hàn Quốc), các ”cò” tiếp cận và ra giá “đi chắc ăn, không đi trả lại tiền”, thu mỗi người 3.000-5.000USD. Trong 10 người thế nào cũng có người đậu, người rớt. Người đậu tưởng mình được bảo kê, trả tiền mà hả hê. Kẻ rớt nghĩ mình xui, tiền lót tay được hoàn lại. Coi như ”cò” “rất uy tín”. Nhiều người vì thế mà mất tiền oan uổng. Nhưng đó là loại ”cò” vặt, ”cò” ăn may!

Như ”cò” P. ở Bình Định mới là cao thủ (và trong làng ”cò” XKLĐ đều đẳng cấp đó). Lao động đủ tiêu chuẩn đi đã đành, loại dưới chuẩn các ”cò” móc nối với công ty làm XKLĐ cũng đưa đi được tuốt.

Theo ”cò” P, người Nhật có ba cách tuyển dụng: Tuyển trực tiếp, tuyển trực tuyến và ủy quyền cho các công ty tuyển dụng.

Cách thứ nhất khó can thiệp vì người Nhật trực tiếp phỏng vấn.

 

Tuy nhiên, các ”cò” và công ty XKLĐ qua mặt tuốt: Chi tiền cho phiên dịch và yêu cầu họ dịch đúng ý muốn của người tuyển dụng, dù lao động nói ấm ớ gì cũng mặc. Cách thứ hai, tuyển trực tuyến qua máy tính có màn hình webcam. Cách này thì cử một người của công ty ngồi tránh webcam, tha hồ chỉ bảo. Riêng cách ủy quyền cho doanh nghiệp tuyển thì dễ nhất. Cách này nếu người lao động chịu đóng giá cao từ 30-40 triệu đồng (tiền ngoài quy định) là đương nhiên trúng tuyển. “Tôi làm gần 20 năm mới nghiên cứu được ba cách tuyển này. Dĩ nhiên, nhiều công ty làm XKLĐ cũng biết các cách này, nhưng họ giấu vì mánh lới làm ăn mà” – ”cò” P chia sẻ.

Thời thế khác xưa. Giám đốc một công ty XKLĐ thuộc Bộ LĐTBXH đã nghỉ hưu hồi tưởng: Những năm 1990-2005 là thời điểm đỉnh cao của XKLĐ. Thời ấy các công ty chỉ ngồi nhà chờ ”cò” dắt lao động tới “cúng” để nhận hoa hồng. Nay các công ty phải ngược xuôi lên rừng, xuống biển để mua lao động qua ”cò”. Dù khan hiếm lao động là vậy, nhưng thông tin về XKLĐ vẫn cứ nửa kín nửa hở, bởi công khai minh bạch thu theo giá nhà nước quy định thì “có mà ăn cám”. Đến độ như thị trường Malaysia, dù không tìm ra lao động để đưa đi, nhưng những người được đi vẫn cứ phải đóng những khoản mù mờ ngoài sổ sách.

Liên danh hắc ám

”Cò” có tài thánh cũng không qua mặt công ty làm XKLĐ và cũng không dám qua mặt, bởi đó là ”nồi cơm” của họ. Những ”cò” XKLĐ mà chúng tôi gặp phân trần: Phận ”cò” cũng khổ lắm, công ty chỉ có biên nhận với những khoản tiền đóng theo quy định, còn “tiền đi đêm” giao hẳn tự thu vén, khi xảy ra sự cố thì ráng mà xoay xở. Tài năng và đẳng cấp là ở chỗ này.

Một nguyên tắc không bao giờ được vi phạm mà các ”cò” lao động tiết lộ là mỗi một công ty đều có nhiều đường dây riêng. Sếp ăn đường sếp, lính ăn đường của lính, ”nước sông không phạm nước giếng”. Các ”cò” theo đó làm ăn với ai thì phải trung thành, không được ”bắt cá hai tay”.

Ngoài liên danh ma quỷ ”cò” – công ty XKLĐ, tệ hại hơn là tình trạng nhiều công ty làm XKLĐ qua thị trường Đài Loan, Macau đã bán tư cách pháp nhân hoặc cho các công ty môi giới Đài Loan thuê giấy phép, khiến từ tuyển dụng đến ký hợp đồng, thu tiền đều do các công ty Đài Loan lũng đoạn. Các công ty XKLĐ Việt Nam chỉ việc đóng dấu trên mỗi hồ sơ lao động và được thù lao với giá 100-200 USD/người. Vì lũng đoạn thị trường, các công ty Đài Loan đã thu tiền của người lao động từ 5.000-10.000USD/người, dù quy định của Dolab là không quá 4.500USD/người. Và tiền cứ thế chảy vào túi các ”cò” nước ngoài.

Đồng tiền dễ kiếm tới mức ngay cả cán bộ của Trung tâm Lao động ngoài nước (OWC) cũng nhào vô. Tháng 5.2010, Công an Hà Nội đã bắt Đỗ Lê Hoàng- kế toán trưởng OWC, vì bắt tay với người ngoài tuồn bài thi vào cho thí sinh trong kỳ sát hạch tiếng Hàn ngày 25.4.2010. Khi mở rộng điều tra, công an phát hiện đường dây này thu hàng trăm triệu đồng của thí sinh để tổ chức thi hộ, tuồn bài giải. Gần đây, một cán bộ nữ khác cũng bị đuổi việc vì dính dáng đến tiêu cực tiền bạc của thí sinh học giáo dục định hướng tại OWC

Bài Viết Liên Quan